Libya, Arap Baharı'ndan bu yana demokratik bir yönetim kurma çabası içindedir. Ancak ülke derin bir iç savaşa ve siyasi bölünmüşlüğe sürüklenmiştir. Bu istikrarsızlığın içindeki Libya’da, 6 Ekim 2026 tarihinde Doğu Libya merkezli Temsilciler Meclisi'nde bir meclis başkanlığı seçimi yapıldı ve on iki yıldır görevde bulunan Aguila Saleh, Al-Salhin Abdelnabi al-Obeidi'ye karşı seçimi kaybetti. Zira bu seçimden henüz bir gün önce meclis radikal bir değişiklik yaparak başkanın görev süresini yalnızca on iki ay ile sınırlandıran bir iç tüzük değişikliğine gitti. Bu değişiklik, bazı kişiler tarafından istikrar için atılan bir adım olarak yorumlanmaktadır. Ancak, Libya konjonktürüne bakılırsa, başka bir yorum yapmak mümkündür.
Bu değişimin temelinde, meclis üyelerinin hoşnutsuzluğu ve Aguila Saleh’in keyfi ve tek taraflı karar alma eğilimi yattığı görülmektedir. Ancak, bu tepkinin ötesinde Libya’da Haftar ailesi diye bir gerçek vardır. Bu aile Libya Ulusal Ordusu'nu yönetmektedir. Son zamanlarda Haftar ailesi, kendi içindeki halefiyet mevzusunun netleşmesi ve Saddam Haftar’ın kontrolü ele almasıyla, Saleh gibi bağımsız ve uluslararası bağlantıları olan bir güç, kendisine karşı bir engele dönüşmüştür. Zira bu durum, Libya Ulusal Ordusu mensuplarının tutumlarını değiştirdiğini açıkça göstermektedir. Pek kısa bir süre önce, Saleh’e muhalif olan vekillerin Temsilciler Meclisi Genel Merkezi’nde toplanması askeri personel tarafından engellenmişken, Ekim ayındaki oturumda iç tüzüğün değiştirilmesine ve başkanın devrilmesine müdahale edilmemiştir.
Bu iç tüzük değişikliği ile meclis başkanının görev süresi yalnızca 12 ay olmuştur. Bu görev süresi sona erer ermez, başkanın yetkileri otomatik olarak sona erer ve hiçbir koşul altında süre uzatılamaz; seçimleri ertelemek veya iptal etmek mümkün değildir. Bu kağıt üzerinde kurumsal bir reformdu. Nitekim, on iki yıl boyunca şeffaflıktan ve hesap verebilirlikten uzak bir yasama organı vardı. Ancak, Libya gibi askeri organın sivil siyasete doğrudan etki edebildiği bir siyasi iklimde, bu değişikliğin asıl amacı meclis başkanını sürekli bir görevden alınma tehdidi altında tutma eğilimi olarak yorumlanabilir.
Yeni başkan Al-Obeidi’nin daha önce Libya-Türkiye Parlamentolararası Dostluk Komitesi’ne başkanlık etmiştir. Bu durum, Türkiye ile doğu Libya arasındaki temasların gelişmesi açısından önem taşımaktadır. Günün sonunda sürecin gerçekçi bir reforma dönüşmesi, Meclisin siyasi ve askerî güç merkezlerinden bağımsız hareket edebilmesine bağlıdır. Gücün hızla yeni bir merkezde toplandığı doğu Libya'da bunun ne kadar mümkün olacağı ise koca bir soru işareti.
